Сау болғанда жүгірмесең, ауруға
шалдыққанда шалдығып жүгіруге тура келеді.
Гораций
ҚР халқының ауруға ұшырау құрылымында тыныс алу жолдарының ауруы алғашқы қатарда тұр. Оның өзекті болып тұрғанының себебі, жіті респираторлы аурулар мен тұмау халық өлімінің көрсеткішіне айтарлықтай әсер етуінде.
Тұмау – бұл ауыр вирусты инфекция, адамдардың жынысы мен жасына қарамастан жұғады. Өте жіті болып келетін бұл ауру, күрт жеріктік, ринит түрінде талаураған құбылыстар, мұрынның бітелуі және бронхтың зақымдануымен жөтелмен ерекшеленеді. ЖРВИ және тұмау – адамның ең кеңінен таралған ауруларының түрі. Онымен барлығы аурады – біреулер жиі, басқалары аз. ЖРВИ мен тұмауға алып келетін вирустар мұрыннан тамаққа одан өкпеге дейінгі тыныс жолдарын жауып жатқан эпителиалды жасушалар болып аталатын жасушаларды бұзады. Аталған вирустар өте көп, олардың арасындағы ең танымалы – тұмау, бірақ танымалдығы аздаулары да бар, бірақ зияндылығы жағынан асып түспесе кем түспейді (паратұмау, аденовирус, риновирус, реовирус және т.б.). Ерекше көңілді түсіретіндігі бұл вирустардың әр біреуінің белгілі бірнеше саны бар (паратұмау – барлығы 4, тұмау он шақты), сондықтан адам теория тұрғысынан, кей кезде жиі кездесетін тәжірибе тұрғысынан да ЖРВИ және тұмаумен жиі ауруы мүмкін.